venerdì 27 maggio 2011

Kapiteni

Pak vite me pare, mora nje telefonate nga nje prej pacienteve te mi qe dukej teper e shqetesuar.
"Babai ka dhimbje ne kraharor. E di qe po i vjen nje atak kardiak. Refuzon te shkoje ne spital. Cfare duhet te bej?"
"Nese refuzon eshte e drejta e tij" ju pergjigja, " por me lini te flas me te".
Nje ze i ashper u degjua ne linje "Doktorr, sme bind dot, mos u lodh kot. Shko e luaj golf"

250

Krahasuar me oksigjenin, monoksidi i karbonit lidhet 250 here me mire me hemoglobinen.

Analiza e Hemoftizes ne Pacientet qe Pijne Duhan

Mjeket duhet te vazhdojne te analizojne piresit e duhanit me hemoftize edhe nese radiografia e toraksit eshte normale duke qene se ne 10% te ketyre pacienteve do te zbulohet kancer. Eshte ky rezultati i disa kerkuesve nga Bretania e Madhe.

giovedì 26 maggio 2011

Kristali i Syrit

Nje opacitet i vogel i tij do te çonte ne imazhe te perthyera e te çuditeshme dhe po te kishte minimumin e ngjyres do te thithte driten duke na penguar perceptimin e disa hijeve.

Syri

Diabeti

Kur ushqehemi, nje pjese e ushqimit kthehet ne glukoze (sheqer), nga e cila perftohet energji ne qelizat e trupit tone. Insulina, nje hormon i prodhuar nga pankreasi (organ ne trupin tone), ndihmon glukozen te futet ne qeliza.

Matja e Glicemise
(Imazhi: Public Domain (CC0))

Harta e Pare Komplete e Epigjenomes

Studime krahasuese mes qelizave te ndryshme kane bere te mundur dallimin e nje skeme te re metilimi te ADN-s qe ngjan me ate qelizave staminale (burimore) dhe qe mund te shpjegoje se si arrijne te mbajne gjendjen e tyre pluripotente.

Niveli i Kontrollit te Epigjenomes (foto ClearScience)

Nje Menyre e Re per Trajtimin e Tuberkulozit

Sulmi kunder bakterit qe nuk replikohet mund te shmange ciklet e gjata te terapise ne pacientet me tuberkuloz.

Mycobacterium Tuberculosis

Mjeket, Si do te Testohen

Mjeket, stomatologet, farmacistet por edhe infermieret do te kalojne ne testim per te mbajtur vendin e tyre te punes. Ne rast se ata nuk do te plotesojne kushtet e kerkuara, do te kene zgjidhje te kontrates se punes. 

venerdì 20 maggio 2011

2.5

2.5 cm eshte diametri i jashtem i aortes , arteria me e madhe e trupit te njeriut.

Karnitina dhe Sistemi i Saj - Elementet Perberes

Ne vitin 1905 u zbulua nje strukture qe mori emrin karnitine. Ne vitet qe pasuan, kjo strukture tregoi qe ishte themelore ne funksionimin e mitokondrive dhe reaksioneve qe ndodhnin ne brendesi te tyre.

Nese do paraqisnim nje karte identiteti per kete strukture do perfshinte keto elemente:

Karnitina

Poliklinikat, Mungojne Aparaturat

Poliklinikat kane stafin mjekesor te mjaftueshem per te perballuar pacientet, por kane mungese te theksuar te aparaturave te nevojshme. Kjo duket se eshte pengesa e pare qe ka dale ende pa nisur te funksionoje sistemi i referimit ne spitalet e vendit. Drejtuesit e poliklinikave kane pohuar se stafi qe ata kane eshte i pergatitur dhe i specializuar por, problemi mbetet tek aparaturat dhe vetem per kete pike mjeket do te jene te detyruar ti nisin pacientet ne spital per te kryer nje ekzaminim.

Mjeket te Regjistrojne Cdo Vizite qe Kryejne

Mjeket e poliklinikave por edhe te spitaleve do te regjistrohen dhe ne rast se nuk permbushin dokumentacionin e paguar do te paguajne nje fature.

Troponina e Larte pas nje Nderhyrje By-Passi Koronar: Cfare do te Thote?

Vezhgime sugjerojne se nivele shume te larta te troponines T (TnT) parashikojne pasojat e nderhyrjes.

mercoledì 18 maggio 2011

Analiza e nje Deshtimi

Tetor 2007
Kamila ka pak kohe qe ka ardhur dhe ka qene mjaft e perfolur . Gjithsesi, kjo kohe ka qene e mjaftueshme qe te fillohet te flitet keq per te! Shpresohej se do ndryshonte gjithcka, por me sa duket kjo shprese do mbetet nje iluzion, kjo ndoshta per shkak se nuk diten ta prisnin! U nxituan teper dhe pasojat vihen re qarte fare tani!

Goditjet ne Tru dhe Menyrat e Trajtimit

Goditje ne tru do te thote humbje e shpejte e aftesise se funksionit te trurit per shkak te nderprerjes se furnizimit me gjak. Prandaj keshilla eshte kjo; nese shikoni nje njeri qe peson goditje ne tru, lajmeroni menjehere per ndihme mjekesore. Shenjat paralajmeruese te goditjes ne tru shpesh shfaqen papritur. Nder to perfshihen veshtiresi ne te ecur, dobesi veçanerisht ne njeren ane te trupit, veshtiresi ne te pare dhe ne te folur.

Nje Lufte e Perditshme

Ishte vizita e kontrollit pas 6 muaj terapi. Ne kete pike protokolli i studimit kerkonte qe te ndalej terapia dhe te vleresohej per 6 muajt e ardhshem.

martedì 17 maggio 2011

Zigota dhe Sistemi Imunitar i Nenes

PYETJE
Pse zigota nuk sulmohet nga sistemi imunitar? Pse nuk konsiderohet si diçka e huaj nga sistemi imunitar i nenes?

Fetusi

4

4 eshte numri i molekulave te oksigjenit qe çdo molekule hemoglobine mund te lidhe ne strukturen e saj.

Kortikosteroidet e Thithshem ne BPKO : A Rritet Rreziku per Pneumoni?

Rreziku per pneumoni nuk rritet ne pacientet qe marrin budezonid.

50.000

50.000 eshte numri i perafert i qelizave qe zevendesohen çdo sekond ne trupin e njeriut me ane te procesit te mitozes.

Si Caktivizohet nje Kromozom X

Nje kerkim po fillon te hedhi drite mbi mekanizmat me ane te cileve qelizat femerore arrijne te heshtin ne menyre te vazhdueshem njerin prej dy kromozomeve X.

Enfizeme Bolloze dhe Pneumotoraks

Enfizeme Buloze dhe Pneumotoraks (Imazhi: Ilir Halili)    




Pacient mashkull, 68 vjec, shtruar ne repartin e kirurgjise si pasoje e nje pneumotoraksi spontan. Per te larguar ajrin nga zona e pneumotoraksit u vendos nje drenazh. Nga menyra e funksionimit te drenazhit, vihej re qe pneumotoraksi komunikon me rruget ajrore qendrore.

Anamneza - Elementet Perberes

Pasi qe kemi permendur se ç'eshte anamneza [1] dhe se çfare rendesie ka ajo ne klinike, flasin tani per disa nga elementet perberes te saj dhe shpjegojme shkurtimisht se cfare rendesie kane ato.

Nje Vezhgim mbi Gjenetiken

Gjenetika eshte nje shkence relativisht e re me nje histori afersisht 100 vjecare. Edhe pse eshte e tille, ka pasur nje zhvillim mjaft te shpejte dhe ka arritur nje nivel shume te larte. Me njohjen e struktures se ADN-s, zhvillimi i kesaj shkence kaloi ne nje faze tjeter qe i dha nje shtyse mjaft te madhe. Zbulimi i ADN-s cilesohet si nder zbulimet me te medha te shekullit 20, jo vetem sepse plotesoi nje hapesire mjaft te gjere qe ekzistonte deri ne ato momente por edhe per aplikimet qe pasuan kete zbulim. 

Monedhe angleze qe perkujton 50 vjetorin e zbulimit te ADN-s
(Imazhi: Anders Sandberg/Flickr/CC-BY-2.0)

domenica 15 maggio 2011

Dashuri e Cmendur

Dashuri ne Kohen e Lopes se Cmendur

Kanceri dhe Femijet

Kur nje femije diagnostikohet me kancer, mund te jete gje e frikshme dhe ne te njejten kohe edhe turbulluese per prinderit dhe per femijen. Gjithsesi, fale perparimeve te bera kohet e fundit  me ilacet e kancerit dhe trajtimin e tij, 80% e femijeve me kancer jetojne deri ne moshe te madhe.

650

650 gram eshte mesatarisht sasia e fosforit ne trupin e njeriut.

Zgjedhja e Linfociteve NK (Natural Killers)

Fale nje teknike te mikroskopise me shpejtesi te larte u be e qarte se si keto qeliza te sistemit imunitar "vendosin" nese duhet te vrasin apo jo qelizat me te cilat futen ne kontakt.

Qeliza Natural Killer

sabato 14 maggio 2011

100.000.000.000

100.000.000.000 eshte numri mesatar i qelizave ne trupin e nje njeriu te rritur.

Anamneza: Kontakti i Pare Mjek-Pacient

Flasim per kontaktin e pare mjek- pacient, fillimi i nje rruge qe do te shohe keto 2 protagoniste te nderveprojne per te gjetur ate qe e shqeteson pacientin. Ky kontakt i pare merr emrin anamneze.

4.7

4.7 litra ne minut eshte sasia e gjakut qe pompon zemra.

Trajtimi i Femijeve me Sinuzit

Sinuziti tek femijet me simptoma respiratore eshte i rralle, por , ne ata qe kane sinuzit, trajtimi me antibiotike mund te permiresoje rezultatet.

1.4

1.4 kg eshte pesha mesatare e trurit te njeriut.

mercoledì 11 maggio 2011

Nje Veshtrim mbi Qelizen

Trupi i njeriut fillon nga nje qelize e vetme qe quhet zigote. Zigota eshte rezultati i bashkimit te dy gameteve, atij mashkullor (spermatozoidit) dhe atij femeror (ovocitit). Ajo eshte nje qelize e afte te kthehet ne çdo lloj qelize tjeter ( qelize totipotente).  Gjate ndarjeve qe zigota i nenshtrohet, ajo transformohet ne qeliza me te diferencuara te cilat nuk kane me aftesine per tu kthyer ne çdo lloj qelize por ne nje grup qelizash te caktuara (qeliza pluripotente). Keto qeliza grupohen ne 3 shtresa qe quhen ektoderme, mezoderme dhe endoderme nga ku do formohen edhe organet e ndryshme.

Zigota

Unaza

Ishte dita e fundit e gushtit,e premte 31.
Mu duk e veshtire te pranoja refuzimin tend qe te mos haje me. Ate dite ti as me goje nuk me fole me. Qendroje atje ne shtrat e heshtur, thuajse ne gjendje kome.

Kemioterapia per Kancerin e Gjirit ne Grate e Moshuara

Mjeket shpesh nuk keshillojne trajtimin me kemioterapi te kancerit te gjirit per pacientet e moshuara. Por nje studim i ri tregon se grate e moshuara mund t'a perballojne trajtimin me kemioterapi njesoj si pacientet ne moshe te re. Shkencetaret shpresojne qe rezultatet e ketij studim, botuar ne revisten mjekesore te New England- it , do t’i bindin mjeket t’u ofrojne trajtim te plote me kemioterapi pacienteve te moshuara me kancer ne gji.

43

43 cm eshte gjatesia e kockes me te gjate te trupit te njeriut, femurit.

10.000

10.000 litra eshte afersisht sasia e ajrit qe futet ne mushkerite e njeriut çdo dite.

lunedì 9 maggio 2011

Dobesia e Muskujve te Frymemarrjes Gjate Insuficiences Respiratore Akute

Muskujt e frymemarrjes jane te dobet ne shume paciente nen ventilim mekanik, sidomos kur nevoja per ventilimin mekanik eshte per nje kohe te gjate [1] . Kjo dobesi mund te vonoje procesin e ndaljes se ventilimit dhe mund te rrise rreziqet per pneumoni te shkaktuar nga ventilatori (eng. Ventilator-Associated Pneumonia, VAP). Te dy keto faktore zgjasin periudhen e shtrimit dhe rrisin kostot.

30.000

30.000 eshte afersisht numri i gjeneve ne gjenomen e njeriut. Deri para perfundimit te Projektit Gjenoma Njerezore mendohej te ishin 100.000.

Shenime nga e Kaluara

nje burre...u kap nga nje dhimbje ne krah te majte dhe pastaj ne krahun e djathte... pas ketyre doli nje tumor ne pjesen e siperme te kafazit te kraharorit...ju urdherua te mendonte seriozisht per largimin nga kjo bote e vdekshme qe tani gjendej fare prane dhe ishte e paevitueshme.

J.B.Morgagni, 1761

Matja e D-dimer per Graden e Pneumonise

Nivelet e D-dimerit <500 ng/ml ne momentin e shtrimit te pacientit paraqesin rrezik me te ulet per vdekje dhe semundshmeri te medha.

domenica 8 maggio 2011

Mbi Emrat e Semundjeve - Pjesa 2

Ne kete pjese te dyte te origjines se emrave te semundjeve do te njihemi me 2 personazhe te tjere, ate te Thomas Hodgkin dhe Xhejms Parkinson.

10 Gjera qe nje Pacient me Azem Duhet te Dije

(* Departamenti i Semundjeve te Frymemarrjes, Poliklinika Umberto I , Rome)
Edhe pse studimet klinike kane treguar qe kontrolli i azmes bronkiale eshte i arritshem ne shumicen e pacienteve [1] , ne jeten reale ky objektiv eshte shume i larget [2,3]. Arsyet mund te jene te shumta, por dihet qe mosndjekja e terapive nga ana e pacientit eshte nje nder shkaqet kryesore te moskontrollimit siç duhet te azmes [4]. Nje njohje me e mire nga ana e pacientit te pikave kyce te semundjes mund te kete nje rol te rendesishem ne permirsimin e ndjekjeve te terapive. Eshte ky qellimi i "Planit te Edukimit te Pacientit" (PEP).

sabato 7 maggio 2011

Semundja e Parkinsonit - Pjesa 2

1997. Zbulohet qe mutacione te nje gjeni qe prodhon proteinen alfa-sinukleine jane pergjegjese per nje forme te trashegueshme te Parkinsonit. Per ta zhvilluar semundjen mjafton te kesh nje kopje te gjenit te semure (pra nje semundje autozomike dominante). Ky mutacion gjehet vetem ne 1% te pacienteve por rendesia e kesaj gjetjeje ishte qe filluan kerkimet per te gjetur gjene te tjera qe mund te jepnin te njejten gje.

Semundja e Parkinsonit - Pjesa 1

Semundja e Parkinsonit eshte shpjeguar per here te pare ne fillim te viteve 1800 nga mjeku anglez James Parkinson qe e quajti “paralize e levizshme” , dhe sot eshte nje nder semundjet neurologjike me te perhapura.
Qendrimi i nje Pacienti me Parkinson

360

360 km/ore eshte shpejtesia e sinjaleve te sistemit nervor...

Si i Shpeton Tripanozoma Sistemit Imunitar?

Paraziti shfrytezon nje mekanizem rikombinimi gjenetik te ngjashem me ate te linfociteve B per te prodhuar antitrupa.

Tripanozoma Brucei

martedì 3 maggio 2011

Nje Veshtrim i Pergjithshem mbi Terapine Gjenike - Pjesa 2

Por cilet jane llojet e viruseve qe perdoren ne terapine gjenike?
Terapia Gjenike

Nje Veshtrim i Pergjithshem mbi Terapine Gjenike - Pjesa 1

Koncepti qe fshihet pas terapine gjenike eshte relativisht i thjeshte. Nese nje semundje eshte e shkaktuar nga nje gjen i prishur, per shembull nje sekuence ADN-je qe nuk prodhon nje proteine te sakte, atehere pse mos te zevendesojme kete gjen te prishur me nje gjen qe punon ne rregull? Deri ketu duket e thjeshte si arsyetim. Por si mund te behet kjo gje?