venerdì 14 dicembre 2012

Cili Lloj Diabeti Prek nje Person me Fibroze Cistike?


Per tu pergjigjur kesaj pyetjeje duhet te kuptohet fillimisht se cili lloj diabeti eshte i pranishem ne familje: Diabeti i tipit 1 mund te shfaqet tek femijet ose me sakte ne cilendo moshe te re, dhe vjen si pasoje e nje nderveprimi te nje baze gjenetike (nje karakteristike te veçante gjenetike) me nje ose me shume faktoreve ambientale (qe nuk njihen akoma por hipotizohen faktore virale, stresi, trauma). Predispozimi gjenetik nuk eshte i mjaftueshem qe diabeti te shfaqet. Eshte e nevojshme nje shkak qe e fillon, i cila vjen nga ambienti. 

mercoledì 5 dicembre 2012

Mbi Emrat e Semundjeve : Frymemarrja e Cheyne Stokes


Eshte nje frymemarrje anormale, e lidhur me nje ulje te stimulimit nga qendrat e frymemarrjes; karakterizohet nga periudha te rregullta apneje (qe zgjasin rreth 5-20 sekonda) te cilat nderpriten nga periudha frymemarrjeje, qe karakterizohen fillimisht nga frymemarrje te shpejta te cilat ngadalesohen serish per tu shnderruar ne periudha apnesh.


Frymemarrja Cheyne - Stokes
(Imazhi: Internet Archive Book Images/Wikimedia Commons/No restrictions)


Nga vjen emri i kesaj shenje patologjike?

Mbi Emrat e Semundjeve : Frymemarrja e Cheyne Stokes


Eshte nje frymemarrje anormale, e lidhur me nje ulje te stimulimit nga qendrat e frymemarrjes; karakterizohet nga periudha te rregullta apneje (qe zgjasin rreth 5-20 sekonda) te cilat nderpriten nga periudha frymemarrjeje, qe karakterizohen fillimisht nga frymemarrje te shpejta te cilat ngadalesohen serish per tu shnderruar ne periudha apnesh.

Frymemarrja Cheyne - Stokes
(Imazhi: Internet Archive Book Images/Wikimedia Commons/No restrictions)


Nga vjen emri i kesaj shenje patologjike?

venerdì 30 novembre 2012

Shih Kush Flet


Duke filluar qe nga muaji i gjashte (ketu shihni veshin e nje fetusi ne javen e 21), regjistrohen reaksionet nga ana e fetusit ndaj tingujve qe e rrethojne: fluksi i gjakut te nenes, ritmi i vazhdueshem i te rrahurave te zemres dhe zeri i nenes e shoqerojne gjate gjithe kohes se mbetur te shtatzanise. Por nuk jane vetem ato zhurma. Nese nga jashte vijne zhurma shume te forta, fetusi i pergjigjet me nje rritje te te rrahurave te zemres dhe levizjeve te kembeve dhe kraheve.


lunedì 19 novembre 2012

Kanceri i Mushkerive


Nga te gjithe kanceret, ai i mushkerive eshte pergjegjes per pjesen me te madhe te vdekjeve tek meshkujt dhe femrat. Mendohet se duhani eshte pergjegjes per 8/10 e rasteve me kancer te mushkerive. Duhanprija rrit rrezikun per te zhvilluar kancer te mushkerive sepse tymi i duhanit permban kancerogjene (substanca qe mund te shkaktojne kancer). Edhe ekspozimi i nje personi qe nuk pi duhan por qendron ne ambient ku pihet duhani (i ashtequajturi duhanpires pasiv) rrit rrezikun per te zhvilluar kancer te mushkerive. Aktualisht, ndalimi i duhanit eshte e vetmja menyre e provuar qe ul rrezikun per te zhvilluar kancer te mushkerive.

mercoledì 14 novembre 2012

Ana e Erret e Gjenomes


Rezultatet e para te projektit ENCODE kane treguar aktivitet intensiv ne pjesen jo kodifikuese te gjenomes njerezore, te ashtequajtur “ADN hedhurine”, duke treguar qe ajo mban miliona çelesa per aktivizimin dhe heshtjen e gjeneve, te organizuara ne rrjeta heriarkike te nderlikuara. Perveç faktit qe shtojn dijet tona per shprehjen gjenike, rezultatet e ENCODE jane themelore per interpretimin me me shume saktesi te rezultateve te studimeve te tjera qe analizojne lidhjen ndermjet gjeneve dhe semundjeve.

domenica 21 ottobre 2012

Simptomat e Refluksit Gastroezofagal (RGE)


Pacientet qe kane RGE mund te kene simptoma si ndjesi djegie, kthim materiali gastrik, disfagji dhe dhimbje te toraksit. Simptoma me pak te zakonta jane odinofagjia (dhimbje gjate gelltitjes), nauzea, rritje e peshtymes si pasoje e refluksit gastroezofagal, dhimbje ne zonen subksifoide. Simptomat ektraezofagale mund te perfshijne kolle kronike, laringjit, azem dhe prishje te enamelit te dhembeve.

sabato 13 ottobre 2012

Skleroza Multiple – Fillojne Testimet me Qeliza Staminale tek Njeriu


Filloi eksperimentimi klinik tek njeriu me qeliza staminale mezenkimale te rritura kunder sklerozes multiple. Pacienti i pare qe u trajtua me qeliza staminale ishte italian.

lunedì 8 ottobre 2012

Miopatia e Shkaktuar nga Statinat


Ne raste te rralla, statinat mund te shkaktojne dhimbje muskulore ose dobesi te shoqeruar me nivele te larta kreatin kinaze (per shembull miopati) dhe, ndonjehere, kjo mund te çoje ne shkaterrim te muskulit dhe leshim te mioglobines (per shembull, rabdomioliza), e cila rrit rrezikun per insuficience renale dhe vdekje.

venerdì 21 settembre 2012

Gjinekomastia


Procesi fiziopatologjik i gjinekomastise ka te beje me nje dizekuiliber ndermjet veprimeve te estrogjenit te lire dhe androgjenit te lire mbi indin e gjoksit.

martedì 18 settembre 2012

Roli i Dopamines ne Rregullimit e Ritmit Gjume - Zgjim


Dopamina ka nje rol themelor ne rregullimin e ritmit gjume /zgjim. Zbulimi, ose te pakten vertetimi i nje dyshimi qe ishte prej kohesh, u krye nga nje grup kerkuesish te qendres CIBERNED (Centro de Investigación en Biomedica Red de Enfermedades Neurodegenerativas) i Universitetit te Barcelones, qe treguan rezultatet e tyre ne nje artikull te publikuar ne revisten “PLoS Biology”.

giovedì 6 settembre 2012

Hekuri dhe Anemia - Pjesa 1


Trupi ka nevoje per hekur sepse ai luan nje rol te rendesishem ne metabolizmin e energjise dhe ne prodhimin e qelizave te kuqe te gjakut (eritropoieza). Hekuri eshte nje metal qe merr pjese ne proceset redoks – per shembull reduktim nga nje substance organike ose rioksidim nga oksigjeni. Ai lidhet i vetem me oksigjenin ose si pjese e nje kompleksi. Hekuri trasportohet ne gjak nga proteina transferrine dhe ruhet ne trup si proteinat ferritina dhe hemosiderina. Format e rendesishme te hekurit funksional jane hemoglobina, mioglobina, citokromet, proteinat hekur-squfur, enzimat me hekur dhe laktoferrina.

lunedì 3 settembre 2012

Faktoret e Rrezikut per Semundjet Kardiake

Semundjet kardiake jane shkaktare te shume vdekjeve qe ndodhin çdo vit. Eshte e rendesishme te kuptohet se çfare i ben keto semundje kaq te zakonshme dhe se si mund te ulen mundesite per te pasur nje semundje kardiake. Semundjet kardiake mund te jene te heshtur (pa simptoma) ne disa individe. Ata mund te mos e dine qe kane semundjet deri ne momentin qe pesojne nje atak kardiak (i njohur gjithashtu si infarkt i miokardit).

venerdì 31 agosto 2012

Nje Pune si Cdo Pune Tjeter , Nje Jete si Cdo Jete Tjeter - Pjesa 3


8 Maj 1961

“Nuk i lejova vetes te mendoja per gje tjeter perveç punes qe kisha ne duar. Ishte e nevojshme te ndihesha i forte dhe te shtrengoja dhembet. Ne momentin qe do humbja ndjenjat, i kisha dhene Sasha Artemev-it nje shiringe dhe i kisha treguar se si te kryente injeksionin. Zgjodha nje pozicion gjysem te shtrire. I tregova Zinovy Teplinsky-t se si te mbante pasqyren. Te shkretet asistente te mi! Ne fund u hodha nje sy: ata po qendronin aty me kemishat e tyre te bardha, me te bardhe se kemishat e tyre. Edhe une isha i trembur. Por, kur mora shiringen me novokaine dhe kreva injeksionin, dhe pastaj fillova te operoja, nga ai moment me pas nuk vura re asgje tjeter.

sabato 21 luglio 2012

Toksoplazmoza dhe Sistemi Nervor Qendror


Cili eshte prezantimi tipik i nje infeksioni nga toksoplazmoza ne sistemin nervor qendror?
Toksoplazma eshte nje protozo qe rralle here shkakton semundje serioze ne individet normale. Ne pacientet me infeksion nga HIV ne faze te avancuar, eshte shkaku me i zakonshem i masave fokale te trurit.

venerdì 29 giugno 2012

Semundja e Veshkes Policistike


Cfare bejne veshkat?
Veshkat largojne mbeturinat nga gjaku. Kete funksion e kryejne duke filtruar gjakun dhe duke formuar urinen. Urina largon mbetjet nga trupi jone.

Cfare eshte semundja e veshkes policistike?
Semundja e veshkes policistike (eng. Polycystic Kidney Disease, PKD)  ndodh ne familje. Qese me leng (te quajtura ciste) formohen ne veshka. Nese formohen shume ciste dhe rriten ne dimensione, veshkat mund te demtohen. Cistet mund te japin dhimbje ose mund te infektohen. Femijet e personave me kete semundje kane 50% mundesi te trashegojne semundjen.

martedì 19 giugno 2012

Kanceri i Stomakut


Cdo vit, ne Shtetet e Bashkuara, me shume se 20.000 individe diagnostikohen me kancer te stomakut. Meshkujt kane me teper mundesi per te zhvilluar kancer te stomakut ne krahasim me femrat. Kanceri i stomakut ne pergjithsi prek persona qe jane te moshes me te madhe se 55 vjeç por mund te ndodhe edhe ne mosha me te reja. Individet nga Azia kane rastet me te larta te kancerit te stomakut. Duke qene se kanceri i stomakut mund te ndodhe pa simptoma, mund te jete ne fazat e avancuara ne momentin qe diagnostikohet. Atehere trajtimi perqendrohet ne lehtesimin e simptomave te pacientit dhe permiresimi i cilesise se jetes. Kanceri i stomakut mund te jape metastaza (te shperndahet) ne organe te tjera te trupit.

sabato 16 giugno 2012

Nje Pune si Cdo Pune Tjeter , Nje Jete si Cdo Jete Tjeter - Pjesa 2

Pergatitja per operacionin
Pjesetaret e grupit ndoqen keshillat e Rogorov dhe pergatiten nje hapesire per te kryer operimin. Nxorren çdo gje jasht nga dhoma e Rogorov duke lene vetem shtratin, dy tavolina dhe nje llampe tavoline. Aerologjistet Fedor Kabot dhe Robert Pyzhov e mbushen dhomen me drite ultraviolet dhe sterilizuan shtratin dhe rrobat.

giovedì 7 giugno 2012

Si dhe Sa Duhet te Trajtohet Pseudomonas Aeruginosa per te Parandaluar Kronicizimin?

Pseudomonas Aeruginosa
Pseudomonas aeruginosa eshte patogjeni kryesor ne pacientet e prekur nga fibroza cistike. Gjate jetes, 80% e pacienteve (27% me pak se 6 vjeç) jane te infektuar. Per arsye te ndryshme, te lidhura me semundjen baze, nje here qe infeksioni behet kronik, mikroorganizmi nuk mund te zhduket me dhe mbahet pergjegjes per nje ecuri perkeqesuese te semundjes. Eshte demostruar qe nje trajtim i menjehershem me antibiotike, qe ne izolimin e pare te mikroorganizmit ose gjithsesi ne fazat e para te infeksionit, eshte ne gjendje te ulje ne menyre domethenese mundesine e kronicizimit [1]

lunedì 4 giugno 2012

Aneurizma e Aortes Ashendente

Aneurizma e Aortes Ashendente

Paciente femer, 92 vjeçe, shtrohet ne repartin e semundjeve te mushkerive si pasoje e perkeqesimit te dispnese shoqeruar me perkeqesim te gjendjes se pergjithshme shendetsore.

mercoledì 30 maggio 2012

Berlipril 20

1. EMERTIMI I BARIT
Berlipril® 20

2. PERBERJA CILESORE DHE SASIJORE
1 tablete permban 20 mg enalapril maleat.

3. FORMA FARMACEUTIKE
Tableta

lunedì 28 maggio 2012

Fytyra e Fetusit

Fytyra e fetusit formohet qe ne periudhen e hershme, qe ne diten e 25 nga fekondimi, kur nga embrioni, qe eshte pak a shume sa nje kokerr fasuleje, shfaqen 3 bulkthe, te emertuar si "harqe brankiale".

giovedì 17 maggio 2012

Hepatiti C

Virusi i hepatitit C (HCV) eshte nje virus qe mund te demtoje melçine. Hepatiti C, semundje e melçise e shkaktuar nga HCV, eshte nje problem boteror dhe çon ne rreth 12.000 vdekje ne vit ne Shtetet e Bashkuara. Rreth 2% e amerikaneve jane te infektuar nga HCV. Mund te jesh i infektuar nga virusi dhe te mos e dish. 

Virusi i hepatitit C shperndahet nga kontakti me gjakun e nje individi te infektuar. Nje analize e thjeshte gjaku mund te tregoje nese jeni te infektuar nga hepatiti C. Rreth 3/4 e personave te infektuar nga HCV zhvillojne nje hepatit kronik. Fatmiresisht, vetem rreth 1/4 e tyre zhvillojne nje demtim te melçise perparues dhe te pakthyeshem.
 
Cirroza

martedì 15 maggio 2012

Nje Pune si Cdo Pune Tjeter , Nje Jete si Cdo Jete Tjeter - Pjesa 1

Anija Ob , me ne bord ekspediten e gjashte te Antarktikut Sovietik, u nis nga Leningradi me 5 nentor 1960. Pas 36 ditesh ne det, ajo leshoi pjese te ekspedites ne akujt e Brigjeve te Princeshes Astrid. Puna e tyre ishte te ndertonin nje baze polare ne Antarktike ne Oazin e Schirmacher dhe te kalonin dimrin atje. Pas 9 javesh, me 18 shkurt 1961, u hap nje baze e re, e quajtur Novolazarevskaya.

lunedì 14 maggio 2012

Identifikohet nje Marker i Ri per Karcinomat e Mushkerise


Nje seri te dhenat shkencore sugjeronin qe gjeni cbx7 ishte nje onkosopresor, mungesa ose mutacioni i se cilit kishte lidhje me shume raste tumoresh malinje. Prova perfundimtare erdhi nga grupi i kerkimit i drejtuar nga Alfredo Fusco, drejtor i Institutit te Endokrinologjise dhe Onkologjise Eksperimentale ne Keshillin Kombetar te Kerkimeve (ita. Istituto di endocrinologia ed oncologia sperimentale del Consiglio nazionale delle ricerche, Ieos-Cnr) te Napolit: puna e tyre u publikua ne revisten Journal of Clinical Investigation.
Qeliza Kancerogjene ne Ndarje

lunedì 30 aprile 2012

Kanceret e Mushkerive me EGFR Mutante ose Pozitive per ALK


Cilat jane karakteristikat e pacienteve me kancer te mushkerive me EGFR (eng. Epidermal Growth Factor Receptor) mutant?

Pjesa me e madhe e pacienteve me kancer te mushkerive me EGFR mutant nuk kane pire kurre duhan ose jane duhanpires “te lehte” (te perkufizuar si duhanpires te 10 ose me pak paketave ne vit); pjesa me e madhe e tyre jane femra dhe me origjine aziatike.

venerdì 27 aprile 2012

Floket e Pare


Nje fetus ne javen e nentembedhjete te shtatzanise eshte i mbuluar nga nje shtrese e holle qimesh (pushi), qe do te zhduket perpara lindjes; do te mbese vetem pjesa ne koke.

giovedì 26 aprile 2012

Semundja e Kockave nga Terapia me Glukokortikoide


Ne cilen doze te glukokortikoideve keshillohet nderhyrja farmakologjike per te parandaluar humbjen e materialit kockor?

Kolegji Amerikan i Reumatologjise sugjeron qe terapia farmakologjike te merret parasysh kur nje pacient pritet te trajtohet me te pakten 7.5 mg ne dite prednizon (ose ekuivalente) per te pakten 3 muaj. Pacientet me rrezik te larte kerkojne trajtim per cilendo doze ose gjatesi te terapise.

mercoledì 25 aprile 2012

Hematuria Mikroskopike

“Mikroskopike” do te thote qe eshte sasi aq e vogel sa mund te shihet vetem me mikroskop. “Hematuria” do te thote gjak ne urine.
Nese keni hematuria mikroskopike, do te thote se keni rruaza te kuqe ne urine, por nuk mund te shihni gjak kur urinoni.

sabato 14 aprile 2012

Hipotiroidizmi


Gjendrra e tiroides eshte nje strukture ne forme fluture qe ndodhet ne pjesen e perparme te qafes. Hipotiroidizmi (funksionim i ulet i tiroides) ndodh kur gjendrra e tiroides nuk prodhon mjaftueshem nje substance te quajtur hormoni i tiroides, qe ndihmon per te rregulluar metabolizmin e trupit. Hipotiroidizmi ndodh ne rreth 5% te popullates amerikane dhe eshte me i perhapur ne grate te moshes me te madhe se 60 vjeç.

Gjendrra e Tiroides (Copyright i Imazhit C.Lynm)

lunedì 26 marzo 2012

Dhimbjet e Aparatit Urogjenital tek Meshkujt e Rinj


10-30% e meshkujve aktive te moshes nga 20-55 vjeç, vuajne nga dhimbje urogjenitale, te mesit, çrregullime seksuale ose çrregullime te urinimit. 

domenica 18 marzo 2012

Enoxaheparina me Mire se Heparina e Pathyer gjate Nderhyrjeve Koronare Perkutane



Te dhenat nga kjo meta-analize mund te bejne te nevojshme nje ndryshim te udhezuesve te tanishem.

Jane kryer shume krahasime ndermjet enoksaheparines dhe heparines te pathyer (eng. unfractionated heparin, UFH) gjate nderhyrjeve koronare perkutane (eng. percutaneous coronary intervention, PCI). Gjithsesi, asnje nuk ka pasur nje fuqi te tille per te vene re ndryshime te mundshme per sa i perket vdekshmerise dhe sigurise. Si pasoje, pjesa me e madhe e udhezuesve vazhdojne ti japin nje rekomandim te klases I per PCI, megjithse ka te dhena te limituara (niveli C) per sa i perket efikasitetit te saj ne kete situate.

sabato 10 marzo 2012

Hipertensioni ne Shtatzani


Cilat jane rreziqet e hipertensionit kronik ne shtatzani?
Grate me hipertension kronik kane nje mundesi me te madhe per te zhvilluar preeklampsi (17% deri ne 25% krahasuar me 3% deri ne 5% te popullsise se pergjithshme) si dhe nje thyerje (eng. abruption) te placentes, zvogelim te rritjes se fetusit, lindje para kohe dhe lindje çezare. Preeklampsia eshte shkaku kryesor i lindjeve parakohe dhe i lindjeve çezare ne kete popullate.

domenica 4 marzo 2012

Trupi


Kaluam ne nje salle te madhe qe kishte drita te forta ne zonen qendrore. U afruam tek pacienti qe ishte ne shtratin e vetem qe ishte ne ate dhome. Me qelloi te qendroja te koka. Ai nuk fliste por vetem degjonte. Nje heshtje qe te sillte trishtim. Fytyra e tij fliste me shume se fjalet qe mund te thonte. Nje fytyre e mbushur me rrudha... 

Nderkohe qe profesori filloi te shpjegonte, e kisha fiksuar ate fytyre dhe nuk po ia hiqja syte kur papritur degjova nje ze te zbehte dhe te ulet:
"He djale, shoh qe me paske ardhur per vizite sot. Dale te te shoh njehere!!! Qeke çun i ri fare! Me duket se nuk te kane rene dhembet e qumeshtit akoma."
Mu duk sikur ju shtuan rrudha te tjera ne fytyre...
"Me behet qejfi qe paskeni ardhur se kohet e fundit sme kane ardhur shume persona. Se di pse!!! Ndoshta infermjerja nuk i ka lejuar. E besoj! Kush do te donte te shihte ne nje person ne gjendjen time...te fus friken apo jo!!!"

mercoledì 29 febbraio 2012

Katarakta

Si pjese e aparatit te shikimit, secili sy permban nje lente (kristali i syrit). Kjo lente eshte e paster, ne forme disku dhe ndodhet pas bebes se syrit dhe irisit. Lentet fokusojne rrezet e drites drejt retines, pjese ne fund te syrit qe dergon sinjalet vizive ne tru. Kur lentet mjegullohen, shikimi mjegullohet. Mjegullimi i lenteve merr emrin katarakte.

Syri - Pamje Anesore (Copyright i Imazhit: C.Lynm)

venerdì 24 febbraio 2012

Formimi i Kockave

Ne fund te trimestrit te pare dhe fillimit te trimestrit te dyte, fetusi nuk mund te mbijetoje ne menyre autonome, por ka te gjithe sistemet dhe funksionet e avancuara.

venerdì 17 febbraio 2012

sabato 4 febbraio 2012

Çeliakia

Çeliakia eshte nje çrregullim gjenetik (i trashegueshem) i tretjes ne zorren e holle qe shfaqet me probleme ne thithjen e perberjeve ushqimore. Individet qe kane çeliakine nuk tolerojne nje proteine te quajtur gluten, qe ndodhet tek gruri (eng. wheat) , thekri (eng. rye) dhe elbi (eng. barley).

lunedì 30 gennaio 2012

Ilaçe ne Faze Eksperimentimi per Fibrozen Cistike


Fale rritjes se njohurive mbi menyren se si funksionon gjeni dhe proteina CFTR, po rriten mundesite e zhvillimit te ilaçeve qe mundohen te korregjojne gabimin. Disa prej tyre jane aktualisht ne faze eksperimentimi me rezultate premtuese. Shkurtimisht po permendim disa prej tyre ne kete shkrim.

sabato 28 gennaio 2012

90 Vitet e Insulines

Kishin me pak se 11 vjeç, ne 1919, kur filluan te vuanin nga ajo semundje "e çuditshme", diagnoza e se ciles, atehere, ishte e barabarte me nje denim me vdekje brenda pak javesh: diabeti. Por per Leonardin dhe Elizabeten, shkenca kishte ruajtur nje "surprize" ne gjendje te ndryshonte kete fat qe dukej i pashmangshem. Ishte zbulimi i insulines se injektueshme, ne 1921, dhe keto dy femije ishin te paret, ne 1922, qe moren kete trajtim qe pas tyre do te shpetonte miliona jete njerezish ne gjithe boten. 

venerdì 13 gennaio 2012

Struktura e ADN-s : Helika

Pasi qe folem per konceptin e acideve berthamore, strukturen e nukleotideve, lidhjet ndermjet tyre dhe zinxhiret, tani perqendrohemi tek nje nivel me tej: Helika e acideve berthamore!

Do te perqendrohemi kryesisht tek ADN-ja e cila formon nje helike mjaft interesante dhe nga shpjegimi i kesaj helike do te nenkuptojme edhe disa gjera te tjera qe do te jene te nevojshme per shkrimet e mevonshme te gjenetikes.

mercoledì 11 gennaio 2012

Duhanpirja dhe Zemra

Pjesa me e madhe e njerezve e dine qe pirja e duhanit eshte e keqe per mushkerite dhe mund te shkaktoje kancer. Gjithsesi, pak i dine efektet e pirjes se duhanit mbi zemren dhe sistemin qarkullues - arteriet dhe venat qe levizin gjakun neper trup.

Efektet e Pirjes se Duhanit ne Trup (Copyright i Imazhit: C.Lynm)

lunedì 2 gennaio 2012

Shenime Klinike mbi Arteritin Temporal


Cili eshte prezantimi tipik i arteritit temporal?
Arteriti temporal godet kryesisht paciente me te vjeter se 50 vjeç dhe karakterizohet nga elemente sistemike jospecifike perfshire anoreksine, humbje peshe, keputje dhe temperature. Dhimbja e kohes eshte simptoma kryesore dhe e pranishmja.