lunedì 13 aprile 2020

Siguria Ushqimore dhe COVID-19

COVID-19 është një sëmundje e shkaktuar nga Koronavirusi i Ri SARS-CoV-2


SI TRANSMETOHET KORONAVIRUSI I RI QË SHKAKTON COVID-19?
SARS-CoV-2 transmetohet kryesisht nga personi tek personi me anë të spërklave respiratore që depërtojnë në gojë, hundë ose në sy nga duart e kontaminuara. Nuk ka aktualisht të dhëna që SARS-CoV-2 transmetohet me anë të konsumimit të ushqimit.

SI MUND TË JEM I SIGURTË GJATË BLERJES SË USHQIMEVE (supermarket – tregu shqimor)?
·         Për të parandaluar transmetimin, mbani të paktën distance prej rreth 2 metrash nga blerësit e tjerë.
·         Shmangni dhënien e duarve, përqafimeve ose kontaktet e tjera fizike.
·         Mundohuni të pastroni sipërfaqet që preken zakonisht dhe nga të tjerë si: karrocat e blerjeve ose dorezat e shportave me facoleta me desinfektantë (nëse është e mundur).
·         Shmangni prekjen e fytyrës. Veshja e një maske në dyqane mund të ulë rrezikun për tu infektuar dhe ju kujton të tjerëve që të marrin pjesë në distancimin social.
·         Përpara se të lini dyqanin ose duke pritur në kasë, përdorni desinfektant për duar (nëse keni mundësi).
·         Shmangni blerjet në publik nëse keni simptoma si: temperature ose kollë. Nëse jeni simptomatik, veshja e një maske mund të ndihmojë që të parandalosh transmetimin tek të tjerët. Larja e shpeshtë e duarve dhe mbajtja e distances së nevojshme nga të tjerët është mënyra më e mire për të parandaluar sëmundjen.


ÇFARË MASASH DUHET TË MARR KUR ÇPAKETOJ USHQIMET?
Koha është në anën tuaj. Studime të deri tanishme kanë treguar që SARS-CoV-2 mund të qendrojë infektiv në sipërfaqe ose objekte deri në 72 orë, por shumica e viruseve në sipërfaqe të materialeve të zakonshme bëhen joaktivë (jo infektues) pas 24 orëve të para. Ka të dhëna të limituara që grimcat e virusit mbi ato produkte mund të transmetojnë sëmundje. Virusi në sipërfaqen e ushqimeve do të çaktivizohet kur ato lihen të mënjanuara. Përbërjet brenda paketime të vetëmbyllura hermetikisht, kanë mundësi të pakta të jenë të kontaminuara. Nëse përdoren çanta/qese një përdorimëshe, hidhini ato në koshin e mbeturinave sapo të mbërrini në shtëpi. Çantat e ripërdorshme mund të ruhen për tu ripërdorur sërish. Pasi të çpaketoni ushqimet, lani duart me sapun dhe ujë për të paktën 20 sekonda dhe brenda mundësive perdorni desinfektant për duart që përmban të paktën 60% alkool. Pastroni sipërfaqet ku vendosët ushqimet me desinfektantë që mbahen ne shtëpi.

ÇFARË MASASH DUHET TË MARRIM KUR PËRGATISIM USHQIMIN?
Nëse konsumoni ushqimet menjëherë pasi i keni çpaketuar ato, praktikoni higjienen e mire të duarve përpara se të hani. Mos i ndani pjatat ose enët e tjera me familjarë ose miqtë tuaj. Lani frutat dhe perimet me ujë përpara se ti konsumoni.

A DUHET TË TREGOJNË MË TEPËR KUJDES TË MOSHUARIT?
Të moshuarit mbi 65 vjec dhe personat me sëmundje kronike janë më të rrezikuar nga sëmundja e rëndë prej COVID-19. Nëse është e mundur, limitoni blerjet në publik. Kërkoni nga fqinjët ose miqtë të kryejnë blerjet tuaja dhe ti lenë jashtë derës suaj ose t’jua sjellin duke mbajtur një distance prej rreth 2 metrash. Disa dyqane ofrojnë shërbime në shtëpi. Kontaktoni me të tilla shërbime për t’ju sjellë ushqimet që dëshironi të blini.

BURIMI I INFORMACIONIT:
Food Safety and COVID-19. JAMA Patient Page
Revista  Mjekësore JAMA (Revista e Shoqates se Mjekeve Amerikane) 9 Prill 2020